طنز دانشجویی
October 9, 2007
نشریات دانشجویی، تابلوی زندهای از فعالیتهای دانشجویی هستند. تعداد، کیفیت و محتوا، ماندگاری و استقلالشان میتواند آینه صادقی از میزان فعالیت و جوششهای خودجوش(!) دانشجویان هر دانشگاه و درجه تحمل و پذیرش مسؤولان آن باشد. البته در همین ابتدا باید مشخص کنیم که وقتی از نشریات دانشجویی حرف میزنیم، دقیقا از چه چیزی حرف میزنیم!
وقتی چند جوان دانشجو با صرف هزینههای مادی و معنوی و خون دل (که این مورد آخری اگر شرط کافی نباشد، حتما شرط لازم هست!) نشریهای منتشر میکنند و به دست همدانشکدهایهایشان میدهند، این میشود یک نشریه دانشجویی. و گرنه به گمان نگارنده آن دسته نشریات خوشآب و رنگی را که به کمک نهادهای مختلف دولتی منتشر میشوند، باید در دستهای دیگر جا داد که فرهنگستان زبان و ادب فارسی میتواند زحمت انتخاب نامشان را به عهده بگیرد. "نشریاتِ برای دانشجویی"، "چه طور با دانشجوی خود ارتباط برقرار کنیم"، "ده قدم برای داشتن دانشجوی سربهراهتر"، "دانشجویت را قورت بده!" و... از اسامی پیشنهادی ماست.
***
چرا نشریه؟
قضیه دستمال نبستن مر سری را که درد نمیکند، در مورد روزنامهنگار جماعت صدق نمیکند! بعضی از دانشجویان هم از اوان جوانی از خود نشانههایی از همین سندرم سر و دستمال و ... نشان میدهند. این میشود که نشریات دانشجویی، چه در زمان اوج فعالیت دانشگاهها (82-1376) و چه بعد از آن که فضای دانشگاهها- مثل بسیاری از بخشهای دیگر جامعه- دچار رخوت شد؛ کم و زیاد، همچنان بودهاند و هستند. بيان مشکلات و خواستههای دانشجویان، آشنايي با مسؤولين دانشگاه و دانشجويان رشتههاي ديگر، استعدادیابی و بالاخره تجربه انجام یک کار گروهی از جمله دلایلی بودند که مسؤولان چند نشریه طنز دانشجویی از آنها به عنوان اهداف راهاندازی نشریهشان نام بردند.
***
چرا طنز؟
اگر نشریات ادبی صرف را کنار بگذاریم، بیشتر نشریات دانشجویی از زبان طنز بهره میبرند. بعضی از گردانندگان این نشریات به طور مستقیم از زبان طنز استفاده ميكنند و بعضی، با استفاده از زبان شکسته و محاورهای و شوخیهای رایج بین جوانان، ناخواسته از لحن جدی فاصله میگیرند. ظریف، مدیرمسؤول نشریه طنز "ستون آزاد" دانشگاه فردوسی مشهد، درباره دلیل انتخاب زبان طنز میگوید: «ذوق و علاقه تمامي اعضاي گروه ما به طنز يک طرف، نياز به بيان مشکلات ريز و درشت جامعه و کشور عزيزمان با زباني که دلنشين و موثر باشد هم يک طرف. طنز گزندهترين انتقادات را با لطيفترين زبان بيان ميكند و در عين حال كه خنده و شادي به مخاطب هديه میدهد، توجه او را به خيلي از مسائل و معضلات هم جلب میکند.» اما در حالی که کوهستانی، سردبیر نشریه طنز "شازده" دانشگاه شاهرود هم معتقد است اثر طنز بیشتر از سایر گونههای ادبی است، به نظر میرسد سرپا نگه داشتن یک نشریه طنز بسیار مشکلتر از سایر نشریات باشد. شاهد این حرفمان هم نشریه طنز "نسیم شمال" دانشگاه صنعتی اصفهان که هنوز چند شمارهای از انتشار آن نگذشته، به تیر توقیف گرفتار شد. البته دستاندرکاران این نشریه برای ادامه کار آن تصمیم گرفتند عطای طنز را به لقایش ببخشند. این شد که ماهنامه نسیم شمال در حال حاضر تغییر ماهیت داده و به صورت غیرطنز منتشر میشود!
***
کاغذی، الکترونیکی، یا هر دو؟!
این روزها نشریات کاغذی بدون داشتن همزاد الکترونیکی، برای حضور موثر در دنیای اطلاعرسانی و ارتباطات چیزی کم دارند. روزنامهنگاران آینده هم این نکته را دریافتهاند و علاوه بر انتشار نشریه به صورت سنتی، دست به راهاندازی سایت یا وبلاگی زدهاند تا علاوه بر معرفی نشریه دانشگاهشان، ارتباط نزدیکتری هم با خوانندگان خود داشته باشند. اگر در یکی از موتورهای جستجوی اینترنتی، ترکیب "نشریه طنز دانشجویی" را جستجو کنید؛ به غیر از چند وبلاگ سوت و کور و رها شده در دنیای وب، گذرتان به چند سایت و وبلاگ فعال و نیمهفعال دیگر هم میافتد که بد نیست از چند تای آنها نام ببریم.
*نشریه طنز ستون آزاد: این نشریه را در حال حاضر میتوان یکی از فعالترین نشریات طنز دانشجویی دانست. ستون آزاد که به گفته گردانندگانش پرتیراژترین نشریه دانشجویی سراسر کشور به حساب میآید، از آبان 82 در دانشگاه فردوسی مشهد منتشر میشود. میرحسین ظریف هنرور مدیر مسؤول این نشریه است و مجتبی نخعی سردبیری آن را به عهده دارد.
علاوه بر توزیع مجله در سطح کشور، گردانندگان ستون آزاد امکان دانلود نشریه را روی سایت گذاشتهاند. به غیر از بخش دانلود نشریه، سایت بخشهای جانبی دیگری هم دارد که هویتی جدا از نشریه دارند. بخش طنز که با با مطالب طنز کوتاه به روز میشود، کاریکاتور( که در آن کاریکاتورهایی از منابع مختلف و البته گاهی هم فتوکاتور پیدا میکنید)، جملات نغز، اخبار و لینکدونی (شامل لینکهای جالب و خواندنی) از قسمتهای دیگر سایت ستون آزاد هستند.
*نشریه طنز شیق: "مطالبی که قرار بود تحت عنوان نشریه شیق بخوانید ولی متاسفانه اینجا میبینید، حاصل همفکری چندتا از با حالترین و شوخترین بچههای دانشگاهه. امیدوارم با حمایت خودتون از نشریه ما مشت محکمی بر دهان آمریکای جهانخوار علیالخصوص شخص جرج w بوش بزنید!" این معرفی کوتاهی است که مسؤول سایت نشریه طنز دانشگاه زابل برای مخاطب اینترنتی خود گذاشتهاند. روحالله عابدی، حسین مزاری مقدم، محمدرضا مشکانی و سعید زرینی نویسندگان این نشریه هستند و شیقنا (خبرگزاری طنز دانشگاه)، عکس، داستان، شعر طنز و ویژهنامه موش (درباره شکار موش در سلف این دانشگاه!) بخشهای مختلف سایت را تشکیل میدهند.
(متاسفانه تلاش ما برای ارتباط با مسؤولان این نشریه و دریافت اطلاعات بیشتر، تا همین لحظه نتیجهای نداده. در نتیجه با توجه به توضیح گردانندگان، نمیدانیم این نشریه در حال حاضر در دانشگاه زابل منتشر میشود یا خیر!)










